Editorische Vorbemerkung

Aus dem Vergleich mit autographen Versen auf dem vorderen Einbanddeckel des Princeton-Manuskripts ergibt sich, dass Ioannes Lithargites (f. 14. Jh.) der Kopist des Textes ist (Kotzabassi 2002, 59–60). Der Name des Magentinos sowie einige andere Interventionen wurden wohl von Ioannes Chortasmenos in roter Tinte hinzugefügt. Trotz der Zuschreibung zu Magentinos stimmt der Text nicht mit dem „textus receptus“ des entsprechenden Kommentars überein.
Orthographie, Akzentuierung und Interpunktion wurden normalisiert (mit Ausnahme des Zeichens „:–“ am Schluss der Absätze); Iota subscriptum wurde ergänzt. Griechische alphabetische Ordinalia wurden als Zahlwörter geschrieben.
Διὰ τί τρία σχήματα εἰσί; διότι καὶ τρεῖς εἰσιν αἱ πραγματεῖαι, πρὸς ἃς συμβάλλονται· ἀποδεικτική, διαλεκτικὴ καὶ σοφιστική. καὶ τὸ μὲν πρῶτον σχῆμα οἰκεῖον τῇ ἀποδεικτικῇ, τὸ δὲ δεύτερον οἰκεῖον τῇ διαλεκτικῇ, τὸ δὲ τρίτον οἰκεῖον τῇ σοφιστικῇ· ἔχομεν γὰρ τὸ πάντῃ ἀληθὲς, καὶ τὸ μήτε ἀληθές μήτε ψεῦδος, καὶ τὸ πάντῃ ψευδές· τὰ μὲν οὖν ἀληθῆ συλλογιζόμεθα διὰ τοῦ πρώτου σχήματος· οἰκεῖον γὰρ τὸ πρῶτον σχῆμα πάσαις ἐπιστήμαις· τὰ δὲ μήτε ἀληθῆ μήτε ψευδῆ διὰ τοῦ δευτέρου, τὰ δὲ πάντῃ ψευδῆ διὰ τοῦ τρίτου· διὰ τοῦτο δὲ καὶ ὁ μέσος τοῦ πρώτου σχήματος ἔτυχε τῆς κατ' εὐθεῖαν συνθέσεως· τὸ δὲ μήτε ἀληθὲς μήτε ψευδὲς ἐκπίπτει τοῦ πάντῃ ἀληθοῦς· διὰ τοῦτο καὶ ὁ μέσος τοῦ δευτέρου σχήματος ἐξέπεσέ πως καὶ ἄνω τέθειται· ἐπὶ δὲ τοῦ τρίτου σχήματος πάντῃ ὁ μέσος ἐξέπεσε, διότι καὶ τὸ πάντῃ ψευδὲς πόρρω τοῦ ἀληθοῦς:–
Καὶ ἑτέρως σημείωσαι ὅτι τρία εἰσὶ τὰ σχήματα καὶ οὐ πλείονα· ἢ γὰρ ἐκ τοῦ νοῦ τὰς ἀρχὰς δεξάμενη διάνοια συλλογιεῖται, ἃς καὶ καλοῦμεν κοινὰς ἐννοίας, καὶ ποιεῖ τὸν ἀποδεικτικὸν συλλογισμὸν ἀεὶ ἀληθεύοντα καὶ μηδέποτε ψευδόμενον, ἐπεὶ καὶ αἱ κοιναὶ ἔννοιαι, ἐξ ὧν ὁ συλλογισμός, ἀληθεῖς καὶ αὐτόπιστοι· ἢ τῇ δόξῃ συμπεπλεγμένη, ἤγουν συμπλακεῖσα, ἐξ αὐτῆς τὰς ἀρχὰς τῶν συλλογισμῶν δέχεται καὶ ποιεῖ τὸν διαλεκτικόν, ὃς οὐ πάντῃ ἀληθεύσῃ, ἀλλὰ καὶ ψεύσεται, ἐπεὶ καὶ ἡ δόξα τοιαύτη οὐκ ἀεὶ ἀληθεύουσα· ἢ τῇ φαντασίᾳ συμπλακεῖσα ἡ διάνοια καὶ τὰς ἀρχάς τῶν συλλογισμῶν λαβοῦσα συλλογίζεται καὶ ποιεῖ τὸν σοφιστικὸν καὶ ἀεὶ ψευδῆ ὄντα· τοῦτο ὁ σκοπὸς τοῦ σοφιστικοῦ, ἀνασκευάζειν καὶ ἀνατρέπειν τὰ δόξαντα ἀληθῆ:–

Bibliographie

  1. S. Kotzabassi, Aristotle's Organon and its Byzantine commentators, Princeton University Library Chronicle 65, 2002, 51–62
  2. S. Kotzabassi, N. Patterson Ševčenko, D. Skemer, Greek Manuscripts at Princeton, Sixth to Nineteenth Century: A Descriptive Catalogue, Princeton 2010
  3. N. Agiotis, A Byzantine “Portal” for Scholia on the Organon or the Use of Reference Signs and Numbers in Princeton MS. 173, in: Proceedings of the 23nd International Congress of Byzantine Studies (Belgrade 22–27 August 2016). Round Tables, Belgrad 2016, 435–439
  4. S. Valente, Glossing Aristotle’s Organon in the Byzantine Age: some remarks on the MS. Princeton UL 173, ##